Nowe Forum w Onet.pl

Trzeba przyznać, że projekt nowego forum był projektem szczególnym. Platforma dla komentarzy użytkowników istniała już od wielu lat bez wprowadzania zmian, które byłyby rewolucyjne. Przez ten czas produkt był rozwijany organicznie, drobnymi krokami. Decydujący wpływ na to miała nie tyle technologia, co rekordowa liczba interesariuszy i użytkowników. Komentarze w Onecie można dodawać niemal wszędzie - wypowiedzi są widoczne pod artykułami, galeriami zdjęć, filmami , a nawet sylwetkami zawodników.  
Ponieważ mechanizm forum był stosowany w tylu miejscach, przy prowadzeniu projektu nowej platformy jednym z największych wyzwań było stworzenie rozwiązania, które w sposób oczywisty byłoby lepsze od dotychczasowego, zarówno dla użytkowników jak i dla osób odpowiadających biznesowo za poszczególne serwisy.

Metodyka prowadzenia projektu

W związku z tak dużą liczbą osób zainteresowanych, które mogły czynnie brać udział w życiu projektu, istniało duże ryzyko, że spotkam się w czasie realizacji z zakresem pełzającym. To wymuszało bardzo dokładne zebranie i określenie wymagań początkowych. Dlatego projekt został zrealizowany w ramach tradycyjnego modelu kaskadowego z wykorzystaniem metodyki PMI-PMBOOK.
Z drugiej strony, od początku było pewne, że projekt będzie należał do dużych, zarówno jeżeli chodzi o koszty jak i czas trwania. Prace koncepcyjne rozpoczęliśmy w drugim kwartale 2010 roku, wdrożenie (zgodnie z planem!) nastąpiło w czerwcu 2011.
W przypadku projektów dużych, wskazane jest ich dzielenie na mniejsze kawałki, pozwalające w większym stopniu panować nad zakresem i terminami. Tyle że nowe forum na początku było raczej pewnym zbiorem idei niż gotowym konceptem - wiedzieliśmy, że chcemy, by oferowało użytkownikom końcowym jak najwyższe usability, że musi być bardziej otwarte na świat, nowoczesne i multimedialne.
Ponieważ zbiór idei kiepsko dzieli się na podprojekty, powstała pewna, dostosowana do potrzeb i okoliczności, hybryda metodologii. Fazę planowania (czyli prace koncepcyjne) poprowadziłem w modelu prototypowym. W fazie realizacji natomiast wykorzystałem podejście ewolucyjne oraz metodę łańcucha krytycznego.

Prace koncepcyjne

Istnieje wiele podejść do zbierania wymagań i wypracowywania gotowych produktów. Osoby zaangażowane w ten proces na pewno znają przykład z huśtawką, w której każdy uczestnik projektu wyobraża sobie to, co ma zrobić inaczej, a zamawiający huśtawkę na koniec otrzymuje coś, czego używanie wymaga wielkiej odwagi, paru dodatkowych stawów oraz przejściowej rezygnacji z posiadania głowy.
Model prototypowy ma to do siebie, że interesariusze mogą zobaczyć prototyp huśtawki zanim zostanie wykonana i na przykład z dużym zaciekawieniem zapytać, czy aby na pewno powinna być zawieszona poziomo.
W przypadku nowego forum przed opracowaniem końcowej koncepcji wykonaliśmy 23 klikalne prototypy funkcjonalne. Przez cały czas tej fazy projektu ścierało się mnóstwo opinii i poglądów, począwszy od zachowawczego "nowe forum musi być podobne do obecnego, ponieważ do tego są przyzwyczajeni użytkownicy" po "absolutnie wszystko powinno być dynamiczne i dziać się na bieżąco".
Jak to zazwyczaj bywa, wszyscy zainteresowany w końcu spotkali się w połowie drogi. Pomimo różnic koncepcyjnych, celem nadrzędnym była wygoda użytkownika. Przykładem niech będzie całkowity brak w nowym forum funkcjonalności, które do uaktywnienia wymagają wskazania myszką. To założenie płynie z potrzeby zapewnienia pełnej wygody użytkowania osobom korzystającym z urządzeń mobilnych - zaawansowanych telefonów czy tabletów. Tam - z braku myszki - nie da się czegoś wskazać, by uaktywnić funkcję.

Realizacja
Po dokładnym ustaleniu i spisaniu wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych, wykonaniu analizy, projektu informatycznego i innych tym podobnych codzienności metodyki PMI-PMBOOK, mogliśmy przystąpić do realizacji.
Tak jak wspomniałem we wstępie, w przypadku dużych projektów standardową procedurą jest podzielenie ich na mniejsze podprojekty, dające mierzalne produkty końcowe.
Minusem takiego rozwiązania jest jednak pewna utrata elastyczności - każdy taki podprodukt musi zostać osobno odebrany, pojawia się narzut formalny w postaci mniejszej czy większej papierkologii; na styku zespołów pracujących nad wydzielonymi częściami projektu mogą pojawiać się problemy komunikacyjne, trudniej jest też przesuwać płynnie ludzi między zespołami, reagując na bieżąco na dynamikę projektu.
Dlatego w przypadku projektu forum zastosowałem podejście ewolucyjne. Cały projekt, został podzielony na 6 w dużej mierze niezależnych etapów. Koniec każdego etapu był kamieniem milowym z ustalonym konkretnym terminem i skutkował powstaniem częściowego produktu nadającego się do testów przez interesariuszy. W ramach poszczególnych etapów prace były zrównoleglane, przy czym powstawały w nich produkty cząstkowe, również dające się przetestować - choć to już wymagało wiedzy informatycznej.
Testy odbywały się zatem przez cały czas implementacji projektu, co sprawiło, że wersja beta forum oddana pod koniec prac była już bardzo dopracowana.
Kolejnym ważnym elementem projektu była współpraca z innymi osobami. Jak w każdym dużym projekcie istniało wiele punktów integracji z systemami z punktu widzenia forum zewnętrznymi. Takie integracje sprawiają, że zespół pracujący nad projektem jest zależny od innych zespołów, których zasoby nie zawsze są dostępne. Tu uwidoczniły się plusy podziału na etapy zamiast na projekty - osoby czekające na produkty prac innego zespołu po prostu zajmowały się zadaniami z następnych etapów i pomimo tego, że w projekcie występowały niewielkie fluktuacje terminów oddawania poszczególnych kamieni milowych, projekt jako całość szedł zgodnie z harmonogramem.

Podsumowanie

Nowe forum było projektem nie tylko ciekawym, ale też stanowiącym duże wyzwanie. Sam wykres Gantta z harmonogramem miał 333 wiersze, a w projekcie uczestniczyło kilkadziesiąt osób.
Ważniejszy jednak od metodologii prowadzenia projektu jest efekt końcowy.
Udało nam się stworzyć mechanizm otwarty na świat, w którym można logować się nie tylko za pomocą kont Onetowych, ale także Facebookiem oraz - poprzez Google Friends Connect - kontami Google, Twitterem, Yahoo, AIM, Netlogiem czy OpenID. Nowe forum jest multimedialne - można umieszczać w nim zdjęcia, łącza do stron a nawet filmy. Przede wszystkim jednak jest wygodne i używa się go z przyjemnością.
Mam mocne przeświadczenie, że spotka się z uznaniem użytkowników. Pierwszym serwisem, w którym można sie z nim zapoznać jest http://film.onet.pl/.